Historia od początku

Szkołę Specjalną w Toruniu otwarto w roku 1913 przy ulicy Szosa Chełmińska

pierwszy
(obecnie ulica Szosa Chełmińska 40 – Przedszkole Mały Światek) pod nazwą „Hilfsschule für Schwachbefahigte”. Była to szkoła z  4 oddziałami, w której uczyło 5 nauczycieli. Założycielem i pierwszym Kierownikiem był Niemiec Alojzy Salberg. W tym czasie niemieckie Kuratorium miało swoją siedzibę w Kwidzynie i do roku 1918 Toruń należał do Rejencji Kwidzyńskiej. W roku 1919 działała tam, po Traktacie Wersalskim  Komisja Polska, która wprowadziła do szkół polski język wykładowy.

W czerwcu 1919 roku szkołę zlikwidowano a jej Kierownik wyjechał do Niemiec. W listopadzie 1919 roku uruchomiono ją ponownie. Przez kolejne pół roku jej Kierownikiem był Benedykt Talaśka.
W roku 1920 kierownictwo Szkoły Specjalnej w Toruniu objął Franciszek Narzyński, z którym pracowało 5 nauczycieli i lekarz dr Trzaska. Lekcje trwały pół godziny. Nauczyciel miał 42 lekcje tygodniowo. Nauka była przedmiotowa. Na lekcjach robót używano w młodszych klasach plasteliny, którą nauczyciele przygotowywali sami z gliny, magnezji i terpentyny. Następnie kierownictwo szkoły objął I. Galon – kierownikiem był bardzo krótko ponieważ został powołany na podinspektora i oddelegowany do Grudziądza. Przez kolejne 3 lata Kierownikiem Szkoły Specjalnej w Toruniu był I. Duszyński – pierwszy kierownik z wykształceniem zdobytym w Instytucie Pedagogiki Specjalnej.  W 1925 roku kierownictwo szkoły przejęła Maria Witterowa, zaś w 1927 roku Kierownikiem mianowany został Jerzy Grabowski, absolwent Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej.  Szkoła liczyła wówczas już 6 klas. W 1928 roku Szkoła Pomocnicza przemianowana została na Szkołę Powszechną dla Dzieci Anormalnych. Wkrótce dla szkół tego typu przydzielono w Ministerstwie pierwszego wizytatora.
W roku 1930 Szkoła Specjalna w Toruniu mieściła się nadal w budynku przy ul. Chełmińskiej. Nauka odbywała się w niej na dwie zmiany. Klasy liczyły 20 – 25 uczniów. Przy szkole istniał Komitet Rodzicielski oraz 3 Komitety Opiekuńcze. Komitet Rodzicielski nie posiadał funduszy, natomiast środki czerpano z pomocy: Komitetu Opiekuńczego Oficerów i Podoficerów V Pułku Lotniczego,  Komitetu Opiekuńczego Koła Pań przy Związku Sędziów i Prokuratorów w Toruniu,  Komitetu Opiekuńczego pań Wincentego a Paulo.
Od 1933 roku organizowano w Świetlicy szkolnej zajęcia pozalekcyjne. Organizowano również kolonie dla uczniów szkoły.

Prosta

W roku 1935 przeniesiono szkołę na ul. Prosta 4, gdzie dysponowała wygodnymi pomieszczeniami w 12 salach. 1 lipca 1936 Kierownikiem szkoły został Jan Rychcik, który obejmował to stanowisko do wybuchu II wojny światowej W tym okresie w szkole pracowało 6 nauczyciele po ukończonych studiach w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej oraz 2 z licencjatem pedagogicznym. Najwyższą klasą była klasa IV. Każda klasa miała własną izbę lekcyjną. W szkole była pracownia do drewna z 8 warsztatami stolarskimi i pełnym wyposażeniem sprzętu.  Szkoła miała własna piękna świetlicę. Prowadzono dożywianie dla 80 % uczniów. Pod względem organizacyjnym szkoła wyróżniała się od innych: na wniosek Kierownika wydzielono w Zarządzie Miejskim specjalną „samodzielną jednostkę budżetową”, dzięki której udało się wyposażyć szkołe na poziomie niemal luksusowym.  Pracownie zaopatrzono w specjalistyczny sprzęt. Świetlica posiadała 2 maszyny do szycia i kuchnię. Wszystkie klasy miały stoliki z zielonymi płytami i wiele pomocy naukowych. Urządzono gabinet lekarski z dodatkową specjalną świetlicą do prowadzenia badań i obserwacji dzieci.  Na wysokim poziomie prowadzone były zajecia pozalekcyjne. Wyrazem osiągnięć było wygranie konkursu z prac ręcznych dziewcząt w skali województwa pomorskiego w ramach Kół młodzieżowych PCK. Szkoła uzyskała I nagrodę w województwie w III nagrodę w kraju. Prace dziewczat wysłane zostały na Międzynarodową Wystawę Prac Kół Młodzieżowych PCK do Nowego Jorku. W tym okresie także cała społeczność szkolna brała bezpłatny udział w „Porankach” (na których wyświetlano dodatki dla dzieci) organizowanych w kinie Świt przez córkę ówczesnego właściciela Helenę Witt.  Wiele środków i funduszy udało się zgromadzić dzięki ofiarnej pracy nauczycieli oraz całkowitemu oddaniu się pracy Kierownika szkoły. Praca pozalekcyjna było bezpłatna. W czasie wakacji nauczyciele i woźny malowali wszystkie pomieszczenia. Zaś wielu rad i wskazówek udzielała pani psycholog mgr. Dubajówna, opłacana tylko ze składek Komitetów Opiekuńczych. Odrębną pracą była pomoc w usamodzielnianiu się absolwentów szkoły.
Na rok  szkolny 1939/1940 zaplanowany był  ( częściowo już realizowany) własny duży teatr kukiełkowy ze specjalnymi urządzeniami w sali. Planowano także zakup własnego autobusu, który miał ułatwić realizowanie „ośrodka zainteresowania” w klasach V i VI. W tej sprawie prowadzono rozmowy z wytwórnią Forda w USA.

Wszelkie działania przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji hitlerowskiej Szkoła Specjalna w Toruniu nie istniała. Zorganizował ją dopiero we wrześniu 1945 roku Jan Rychcik z pomocą dawnych nauczycieli:  M. Ryczakowicza, K. Stęporka oraz nowych B. Drozda, , Piotrowskiego, A. Domino. Pierwsza po wojnie rada pedagogiczna odbyła się 5 września 1945 roku pod przewodnictwem Kierownika Jana Rychcika przy ul. Łaziennej, w budynku przyznanym tymczasowo dla Szkoły Specjalnej (siedziba KIK) zupełnie zdewastowanym.   ŁaziennaBudynek, gdzie mieściła się szkoła przed wybuchem wojny był zajmowany przez wojska radzieckie. Inwentarz szkoły zaginął, z wyjątkiem jednej skrzyni z aktami, z których wynikało, że w roku 1939 szkoła liczyła 130 uczniów i 6 klas oraz, ze Kierownikiem był Jan Rychcik. Budynek na ul. Łaziennej nie nadawał się w ogóle na szkołę, dlatego Kierownik zabiegał o przydzielenie nowej siedziby. Liczba zgłoszonych dzieci – mimo 2 konferencji odbytych z kierownikami szkół  – wynosiła 57. Pod koniec września 1945 roku udało się zorganizować klasę I  i II dzieci umysłowo upośledzonych oraz jedną klasę dla dzieci głuchych. W październiku tegoż roku Kierownikiem szkoły został Melchior  Ryczakowicz w miejsce Jana Rychcika, któremu powierzono funkcję prezesa ZZNP na okręg bydgoski.
Budżet przyznany dla Szkoły Specjalnej był bardzo skromny. Brakowało zeszytów, książek, papieru i innych przyborów szkolnych. W listopadzie 1945 roku oddano szkole część lokalu przy ul. Prostej 4, gdzie można było powoli przeprowadzać zajęcia lekcyjne.  Na terenie szkoły powstały pierwsze organizacje uczniowskie, Koło  PCK, Spółdzielnia Uczniowska zaopatrująca dzieci w przybory szkolne, dożywianie, oraz poradnia wymowy, która prowadziła A. Domino.
W październiku 1946 roku przydzielono szkole nowy lokal. kosciuszkiBył to samodzielny budynek z ogrodem po innej szkole, mieszczący się przy ul. Kościuszki 24. W przydzielonym budynku było 7 sal lekcyjnych, pokój nauczycielski i kancelaria szkolna. W drugim budynku mieściła się – na parterze świetlica szkolna oraz pokój przeznaczony  na dożywianie i składzik, na piętrze – mieszkanie woźnego ( 2 pokoje z kuchnią).  Prócz tego był również budynek przeznaczony na skład węgla.  W klasach były zniszczone piece i bywało, że temperatura w czasie lekcji zimą dochodziła kosciuszki lekcjazaledwie do 8 stopni Celsjusza. Brakowało ławek, stołów szaf. Pomoce do nauki przygotowywali sami nauczyciele. Stopniowo pomoce naukowe uzupełniał Inspektorat Szkolny oraz Zarząd Miasta Torunia, który np. w maju 1949 roku wyasygnował 10.000 zł na kupno książek do biblioteki szkolnej oraz 12.000 zł na zakup materiałów papierniczych. W latach 1955 – 1960, dzięki działaniom Komitetu Opiekuńczego Transport udało się zakupić szkolne książki, kraty do okien, drzwi do świetlicy, ławki żelazne do ogrodu, kosze do siatkówki, transport oraz aparat radiowy „Tatry”  do świetlicy. Dzięki wsparciu Komitetu Rodzicielskiego zakupiono do biblioteki szkolnej „Małą encyklopedię”. kosciuszki radaPo objęciu kierownictwa szkoły przez Bronisława Drozda w roku szkolnym 1955/1956 zradiofonizowano szkołę. Zakupiono dla szkoły także aparat radiowy z adapterem, dwa aparaty do wyświetlania filmów, wiele map, zestawy obrazów do historii, geografii, języka polskiego, pomoce do fizyki, biologii, siatkę na ogrodzenie szkoły. Urządzono także nowa kuchnię dla świetlicy, pracownię do prowadzenia gospodarstwa domowego, przebudowano skład na węgiel pracownie stolarsko – ślusarską. Zbudowano nowy skład na węgiel oraz nowy murowany, kryty śmietnik. Odnowiono cały budynek szkoły. Uregulowano i zakryto strumyk, który płynął przez boisko i utrudniał prowadzenie gier i zabaw z dziećmi. W części podwórza zagospodarowano teren pod ślizgawkę, zakupiono dla uczniów łyżwy, sanki i inny sprzęt sportowy. Doprowadzono do porządku ogród szkolny: wydzielono część na grządki do prac klas młodszych, dla pracowni a także dla woźnego oraz nauczycieli. W tym czasie zadbano także o grono nauczycielskie, które regularnie uczestniczyło w spotkaniach w czytelni KMPiK, korzystało z koncertów w Filharmonii, kina, teatru oraz wyjeżdżało od czasu do czasu do Opery w Poznaniu.kosciuszki wycieczka

W 1968 roku powstała pierwsza drużyna harcerska „Nieprzetartego Szlaku”. Założona  została przez druhnę Arkadię Lewandowską, którą   w 1972 roku zastąpiła Janina Zdrojewska.Od 1978 roku zaczął działać Szczep Harcerski „Nieprzetartego Szlaku”, który stał się pod kierunkiem komendanta szczepu – druhny Katarzyny Brożek bazą metodyczną dla referatu Nieprzetartego Szlaku Chorągwi Toruńskiej.

HARCERZEW latach 80 -tych do pracy harcerskiej zaangażowali się instruktorzy – studenci ze studenckiego Kręgu Instruktorskiego UMK. Największy rozkwit 75 Toruńskiej Drużyny NS im.Jana Brzechwy to lata 1985 – 2005, kiedy drużynę przez 20 lat  prowadziła druhna Małgorzata Augustynowicz.

Po przejściu na emeryturę Bronisława Drozda w 1972 roku funkcję Dyrektora szkoły objął Waldemar Iwanowski i pełnił ją do roku 1978. Po jego odejściu na rok Dyrektorem „Dziewiętnastki” został Waldemar Aranowski.

W roku 1979 stanowisko  Dyrektora szkoły  objęła Ewa Plaskiewicz, która zarządzała szkołą z ogromnym taktem i zrozumieniem zarówno potrzeb dzieci, jak i pracujących z nią nauczycieli. Czynione od wielu lat starania o poleprzenie bazy lokalowej szkoły skłoniły władze oświatowe Torunia do jej przeniesienia. Otrzymane bowiem po wojnie budynki wymagały ciągłych remontów i modernizacji. Zmiana miejsca była konieczna. Niestety starania i trud włożony w otrzymanie nowego obiektu nie przyniosły oczekiwanego rezultatu w postaci budynku po byłym Instytucie Kształcenia nauczycieli przy ul. Sienkiewicza. W zamian  szkole przydzielono obiekt po Domu Dziecka Nr 2  przy ulicy Moczyńskiego 8/10.
W przeprowadzce i uporządkowaniu pomieszczeń przeznaczonych na sale dydaktyczne i pracownie specjalistyczne pomagali wszyscy, zarówno nauczyciele jak i pracownicy administracji.
Dzięki temu dniem 1 września 1982 roku szkoła rozpoczęła pracę w nowym budynku.

moczynskiegoBył on jednak mały i ciasny, z wąskimi korytarzami i stromymi schodami na piętro i do piwnic. Tylko w niewielkim stopniu budynek został dostosowany do potrzeb niepełnosprawnych dzieci. Dlatego w tym okresie szkoła realizowała edukacje na poziomie przedszkola oraz od klasy pierwszej do piątej.

moczynskiego w klasie

Dalszą naukę w klasie szóstej, siódmej i ósmej uczniowie kontynuowali w Szkole Podstawowej Specjalnej nr 25 przy Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w Toruniu. Pomimo trudnych warunków lokalowych w placówce panowała świetna atmosfera, która sprzyjała dobrej współpracy dorosłych na rzecz podopiecznych.

moczynskiego dzien mamy

Dalsza determinacja dyrekcji szkoły, nauczycieli i rodziców przyczyniła się do powstania Społecznego Komitetu Budowy Szkoły dla Dzieci Niepełnosprawnych w Toruniu.

komitet

Celem pracy tego Komitetu była zbiórka pieniędzy na budowę nowej szkoły. Szansą na nową bazę lokalową był istniejący obiekt na osiedlu Rubinkowo, który pierwotnie przeznaczono na inne cele. Dzięki usilnym staraniom wszystkich członków Komitetu udało się osiągnąć zamierzony cel. Po dokonaniu adaptacji pomieszczeń we wrześniu 1991 placówkę przeniesiono do obecnego budynku przy uliczy Dziewulskiego 41c.  Przeprowadzka odbyła się przy bardzo dużym zaangażowaniu jednostki wojskowej – sprzętu (samochodu ciężarowego) i żołnierzy.

 

nowy budynek początek

Podczas uroczystości rozpoczęcia roku szkolnego podziękowaniom nie było końca. Budynek posiadał przestronne pomieszczenia przygotowane na klasy i pracownie; bezpieczne korytarze oraz dziedziniec, służący za boisko szkolne. Najważniejsze i najserdeczniejsze podziękowania złożono:

nowy wicewojewodaWicewojewodzie województwa Toruńkiego
panu Zbigniewowi Muchlińskiemu

nowy prezydentPrezydentowi Torunia
panu Jerzemu Wieczorkowi

nowy przewodniczącyPrzewodniczącemu Szkolnego Komitetu Budowy Szkoły
panu Janowi Piaseckiemu

W czerwcu 1992 Dyrektor szkoły Ewa Plaskiewicz przeszła na emeryturę i na jej miejsce powołana została Mariola Wegner. W okresie jej kadencji , dzięki współpracy z PFRON i Fundacją Polsko – Niemiecką została wybudowana w 1996 roku sala gimnastyczna.

W roku szkolnym 1993/1994 szkołę opuściły klasy życia ( obecnie zespoły edukacyjno –terapeutyczne ), tworząc odrębną placówkę – Szkołę Podstawową Nr 26.

Również od września 1997 Dyrektorem szkoły została Grażyna Budzyń.Dzięki zaangażowaniu Dyrekcji szkoły, nauczycieli oraz przychylności organu prowadzącego i Kuratorium Oświaty utworzono ponownie dwa zespoły edukacyjno –terapeutyczne i od tego czasu kontynuowana jest idea prowadzenia klas dka uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym oraz zespołów edukacyjno – terapeutycznych. We wrześniu tegoż roku w szkole powołano oddział przedszkolny, jako Oddział Wczesnej Diagnozy. Powstał on z myślą o dzieciach przedszkolnych z opóźnieniem rozwoju, rozwojem nieharmonijnym, zaburzeniami emocjonalnymi, upośledzeniam umysłowym, autyzmem, porażeniem mózgowym oraz dla tych dzieci, które nie były objęte specjalistyczna opieką psychologiczno – pedagogiczną przez co nie osiągnęły jeszcze dojżrzłości szkolnej. Oprócz rozwoju szkoły, głównym celem nowego Dyrektor Grażyny Budzyń  była poprawa bazy lokalowej placówki. W okresie jej kadencji przeprowadzono szereg inwestycji: adaptację pomieszczeń `nad sala gimnastyczną na Ośrodek Edukacyjno – Terapeutyczny z windą,  ociepleń i otynkowania budynku, liczne remonty sal lekcyjnych, modernizację holu oraz parteru szkoły. Zagospodarowano także tereny zielone wokół szkoły, urządzono tereny sportowe w formie boisk oraz wydzielono parkinki. W 2001 roku dzięki staraniom Grażyny Budzyń zakupiono pierwszy samochód do przewozu dzieci niepełnosprawnych. Wszystkie te inwestycje zostały zrealizowane dzięki przychylności Gminy Miasta Toruń i PFRON.

Zgodnie z reformą oświaty w 2000 roku Szkołę Podstawową Specjalną Nr 19 i Gimnazjum Specjalne Nr 19  przekształcono w Zespół Szkół Nr 6 w Toruniu.
W okresie 1985 – 1991 oraz 1997 – 2006  funkcję wicedyrektora szkoły pełniła Katarzyna  Brożek. Realizując zajęcia lekcyjne jako nauczyciel kontynuowała  pracę jako opiekun drużyny harcerskiej.

Z początkiem roku szkolnego 2008/2009 Dyrektorem szkoły została Alicja Golon, która wcześniej przez dwa lata sprawowała funkcję wicedyrektora. Nowa Pani Dyrektor wprowadziła nowoczesny styl zarządzania placówką, oparty na partnerskich stosunkach między dyrektorem i gronem pedagogicznym. Dzięki jej staraniom w szkole przeprowadzono dalsze prace remontowe sal dydaktycznych, sali gimnastycznej oraz kapitalny remont kuchni szkolnej. Zakupiono drugi samochód do przewozu dzieci niepełnosprawnych oraz zainstalowano dźwig osobowy w głównym budynku szkoły.
W roku 2009 powołano punkt konsultacyjny Wczesnego Wspomagania Rozwoju . Sale lekcyjne klas młodszych wyposażono w tablice multimedialne ze Środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko – Pomorskiego. oraz ze środków budżetu Województwa Kujawsko – Pomorskiego i samorządów lokalnych. W latach 2010/2013 placówka realizowała projekty edukacyjne :”Więcej możliwości, więcej szans”, „Indywidualizacja procesów nauczania”, „W drodze do sukcesu” współfinansowane z funduszy EFS w ramach programu operacyjnego Kapitał Ludzki. W roku 2010 szkoła przystąpiła również do rządowego programu „Radosna Szkoła”. W grudniu 2010 roku Rada Miasta Torunia przychyliła sie do wniosku Dyrektor Alicji Golon o nadanie imienia bl. ks. S. W. Frelichowskiego szkołom wchodzącym w skład Zespołu Szkół Nr 6 w Toruniu: Szkole Podstawowej Nr 19 oraz  Gimnazjum Nr 19 . Przygotowania do nadania imienia  trwały przez rok szkolny 2010/ 2011  i uwieńczone zostały przepiękną uroczystością w dniu 23 lutego 2011 roku  w rocznicę śmierci  bł. ks. S. W. Frelichowskiego. Dzień ten papież Jan Paweł II ustanowił jako dzień wspomnienia błogosławionego. Szkoły zaś  tę datę ustanowiły Dniem Patrona.  Nasza drużyna harcerska pod opieką druhny Katarzyny Brożek włączyła się w przygotowania i nawiązała – przy zaangażowaniu pani Moniki Suleckiej –  ścisłą i serdeczna współpracę z Kleryckim Kręgiem Harcerskim „WICEK” przy Wyższym Seminarium Duchownym w Toruniu.  Również  w 2010 roku harcerze wzięli udział  w Projekcie Głównej Kwatery ZHP „Cztery Pory Roku – w warsztatach twórczości artystycznej.nadanie 1nadanie 2Dyrektor Alicji Golon  oraz wicedyrektor Ewie Oleksy wraz z całą społecznością szkolną przypadł także w udziale zaszczyt  przekroczenia setnego roku działalności placówki i uroczysty jubileusz.

tort

A mało kto łączy dwa zdarzenia z jednym i tym samym rokiem.
1913
to rok założenia naszej placówki i rok urodzin Patrona szkoły

Stąd splecione uroczystości 100 lecia szkoły, 100 lecia urodzin Patrona na terenie placówki,
w instytucjach świeckich i kościelnych Torunia
oraz
udział naszych harcerzy w Międzynarodowym Zlocie Harcerzy i Skautów „Wicek” w Toruniu.

Opracowanie na podstawie
1)       A.Domino „Historia Szkoły Specjalnej w Toruniu” 30.XII.1961
2)      Publikacja „85 lat Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr 19 w Toruniu” 1998
3) monografia Zespołu Szkół Nr 6 w Toruniu, 2013

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s